Từ 1/4/2026, kiểu dáng công nghiệp được đăng ký cho sản phẩm phi vật lý và một phần sản phẩm

Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Cục Sở hữu trí tuệ tóm tắt các điểm mới về kiểu dáng công nghiệp trong bài đăng ngày 8/4/2026 trên cổng IP-HUB Vietnam, dành cho người nộp đơn.

Đối tượng được đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Theo Cục Sở hữu trí tuệ, đối tượng được bảo hộ làm kiểu dáng công nghiệp được mở rộng cho kiểu dáng của phần không tách rời được của sản phẩm, gọi là kiểu dáng riêng phần, và cho kiểu dáng công nghiệp đối với sản phẩm phi vật lý. Nội dung này nằm tại khoản 13 Điều 4 của luật.

Bài phân tích đăng trên Báo Nhân dân ngày 1/4/2026 nêu rằng luật ghi nhận kiểu dáng công nghiệp ở cả dạng vật lý và phi vật lý, và việc áp dụng công nghiệp bao gồm tái tạo đồng nhất sản phẩm phi vật lý trên không gian mạng. Theo bài viết, thiết kế số, giao diện và mô hình 3D nhờ đó có cơ sở bảo hộ rõ hơn.

Ngoại lệ về tính mới

Cục Sở hữu trí tuệ nêu hai trường hợp bộc lộ không làm mất tính mới của kiểu dáng công nghiệp. Trường hợp thứ nhất là kiểu dáng do người có quyền đăng ký, hoặc người có được thông tin trực tiếp hoặc gián tiếp từ người đó, bộc lộ công khai (khoản 4 Điều 65).

Trường hợp thứ hai là kiểu dáng được bộc lộ trong đơn đăng ký hoặc văn bằng bảo hộ do cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp công bố, nếu việc công bố không phù hợp với quy định của pháp luật hoặc đơn do người không có quyền đăng ký nộp (khoản 5 Điều 65).

Điều kiện về tác giả

Đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp bị coi là không hợp lệ, bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ, hoặc văn bằng bảo hộ có thể bị hủy bỏ hiệu lực, nếu có cơ sở để khẳng định tác giả kiểu dáng công nghiệp là chủ thể khác con người. Các căn cứ nằm tại điểm d khoản 1 Điều 96, điểm c1 khoản 2 Điều 109 và điểm e khoản 1 Điều 117.

Thời hạn xử lý đơn

Thời hạn xử lý đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được rút ngắn và áp dụng ngay với đơn được công bố từ ngày 1/4/2026. Đơn được công bố trong 1 tháng kể từ ngày được coi là hợp lệ. Thẩm định nội dung diễn ra trong 5 tháng kể từ ngày công bố, còn thời hạn phản đối là 3 tháng kể từ ngày công bố.

Việc cần kiểm tra khi nộp đơn

Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Thông báo số 4863/TB-SHTT ngày 5/10/2026 hướng dẫn việc xác định pháp luật áp dụng đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp và các yêu cầu về văn bản ủy quyền. Thông báo làm rõ các mốc thời gian áp dụng quy định trước và từ ngày 1/4/2026 đối với từng trường hợp cụ thể.

Với thủ tục thực hiện từ ngày 1/4/2026 thông qua đại diện hợp pháp, văn bản ủy quyền không ghi thời hạn thì thời hạn ủy quyền xác định theo Bộ luật Dân sự. Bên ủy quyền hoặc bên được ủy quyền đơn phương chấm dứt việc ủy quyền thì phải có văn bản tuyên bố chấm dứt. Hướng dẫn cụ thể nằm tại Điều 8 Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN.

Sau thẩm định hình thức, Cục Sở hữu trí tuệ ra quyết định từ chối đối với đơn không hợp lệ và không ra quyết định chấp nhận đơn hợp lệ. Đơn hợp lệ được chuyển công bố, và danh sách các đơn được chuyển công bố, nêu ngày chuyển, được đăng công khai trên cổng thông tin điện tử của Cục.

Nội dung dựa theo tóm tắt của Cục Sở hữu trí tuệ và các thông báo của Cục. Bài chưa đối chiếu toàn văn Luật số 131/2025/QH15, nên người nộp đơn cần xem văn bản gốc và thông báo đầy đủ trước khi nộp hồ sơ.

Ảnh đại diện của bài là ảnh minh hoạ do AI tạo.

Nguồn tham khảo

• Cục Sở hữu trí tuệ (ipvietnam.gov.vn), IP-HUB Vietnam — Một số điểm mới người nộp đơn cần lưu ý trong Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025
• Báo Nhân dân — Bài phân tích về Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025
• Cục Sở hữu trí tuệ (ipvietnam.gov.vn) — Thông báo về việc áp dụng quy định của Luật số 131/2025/QH15 và Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN trong quá trình xử lý đơn