Nhãn phụ tiếng Việt: lớp nhãn thứ hai hàng nhập khẩu phải có trước khi lên kệ

Hãy hình dung một container hàng vừa qua cửa khẩu. Hộp nào cũng đẹp, chữ nước ngoài in sắc nét, mã vạch đầy đủ. Nhưng không có lấy một dòng tiếng Việt. Người nhập khẩu hỏi nhau: dán thêm một mảnh giấy là xong, hay còn điều gì phải tính?

Câu trả lời nằm ở một khái niệm nghe có vẻ nhỏ: nhãn phụ. Từ khi Nghị định 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ (ngày 23/1/2026) thay cho Nghị định 111/2021/NĐ-CP, đây là lớp nhãn thứ hai mà nhiều doanh nghiệp nhập khẩu vẫn làm theo thói quen cũ. Người mua cũng nên biết nó để biết mình đang đọc cái gì trên bao bì.

Hai lớp nhãn, hai thời điểm

Hàng nhập khẩu phải qua hai cửa. Cửa thứ nhất là thông quan. Nhãn gốc phải là nhãn vật lý và có đủ ba nội dung: tên hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, và tên (đầy đủ hoặc viết tắt) cùng địa chỉ của nhà sản xuất hoặc bên chịu trách nhiệm ở nước ngoài. Ba nội dung này được phép viết bằng tiếng nước ngoài hoặc tiếng Việt.

Cửa thứ hai là lưu thông trên thị trường Việt Nam. Ở đây quy định đổi hướng: tiếng Việt là bắt buộc. Khi nhãn gốc là tiếng nước ngoài, bên nhập khẩu phải bổ sung nhãn bằng tiếng Việt trước khi đưa hàng vào lưu thông. Mảnh bổ sung ấy chính là nhãn phụ.

Nói cách khác: nhãn gốc giúp hàng qua được cửa khẩu, còn nhãn phụ giúp hàng đứng được trên kệ.

Nhãn phụ được viết thế nào

Nghị định không coi nhãn phụ là tờ giấy dán cho có. Có ba điều doanh nghiệp cần giữ trong đầu.

• Nhãn phụ gắn trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm, và không che khuất nội dung bắt buộc của nhãn gốc
• Nội dung là bản dịch tiếng Việt của các nội dung bắt buộc trên nhãn gốc, cộng thêm những nội dung bắt buộc còn thiếu theo tính chất hàng hóa
• Người ghi nhãn chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của nội dung

Điểm thứ ba đáng dừng lại một chút. Nội dung bổ sung không được làm hiểu sai nhãn gốc và phải phản ánh đúng bản chất, nguồn gốc của hàng hóa. Một bản dịch “cho đẹp” hơn bản gốc cũng là một cách ghi sai.

Nhãn phụ cũng có thể thể hiện bằng nhãn điện tử theo Chương IV của Nghị định, nhưng với hai điều kiện: giữ nguyên nhãn gốc và chỉ dẫn rõ để người tiêu dùng nhận biết. Tức là mã quét không thể thay cho nhãn gốc, và người mua phải biết ở đâu mà quét.

Ba chỗ dễ ghi lệch

Các giải đáp mà cơ quan quản lý đăng trên cổng thông tin cho thấy những thắc mắc lặp đi lặp lại đều rơi vào ba chỗ.

Xuất xứ phải dùng cụm từ quy định. Khoản 2 Điều 47 Nghị định liệt kê các cụm như “sản xuất tại”, “xuất xứ”, “sản phẩm của”, hoặc “Made in”, “Product of”, kèm tên nước hoặc vùng lãnh thổ. Doanh nghiệp hỏi về nhãn gốc tiếng Pháp hay tiếng khác tiếng Anh đã nhận hướng dẫn: khi đưa hàng ra thị trường, nội dung xuất xứ trên nhãn phụ phải thể hiện đúng cách ghi quy định tại khoản này.

Tên hàng hóa không được gây hiểu sai. Tên do bên chịu trách nhiệm về hàng hóa tự đặt, nhưng không được làm hiểu sai lệch về bản chất, công dụng và thành phần. Đặt tên “cho dễ bán” là chỗ nhiều nhãn trượt chân.

Thành phần phụ gia ghi sát chữ. Với hương liệu trong thực phẩm, hướng dẫn của cơ quan quản lý nêu rõ: nhãn mới ghi “hương liệu” kèm tính chất phù hợp, ví dụ “hương liệu tổng hợp”. Một công văn cũ từng chấp nhận chữ “hương” không thay được quy định hiện hành.

Nhãn đã in từ trước thì sao

Nghị định 37 có điều khoản chuyển tiếp. Nhãn đã in hoặc hàng hóa đã ghi nhãn trước ngày Nghị định 37 có hiệu lực được xem xét theo khoản 3 và khoản 4 Điều 98. Doanh nghiệp còn tồn kho bao bì cũ nên đọc đúng hai khoản này thay vì đoán, và hỏi cơ quan có thẩm quyền khi tình huống của mình không khớp.

Việc làm được ngay hôm nay

Lấy một sản phẩm nhập khẩu bất kỳ trong kho ra và đi qua danh sách trên. Nếu một mục chưa rõ, đó là mục cần hỏi, không phải mục cần đoán. Với người mua, cách đọc đơn giản nhất: tìm tên hàng, xuất xứ và tên bên chịu trách nhiệm bằng tiếng Việt. Thiếu một trong ba thì chưa nên tin hộp hàng ấy đã sẵn sàng lên kệ.

Ghi chú: Bài viết mang tính phổ biến kiến thức, không phải ý kiến pháp lý. Tình huống cụ thể cần đối chiếu văn bản gốc và hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc đơn vị tư vấn đủ điều kiện hành nghề.

Nguồn tham khảo

• Bộ Khoa học và Công nghệ — Nhãn gốc hàng hóa nhập khẩu (hỏi đáp, trả lời theo Công văn 1494/TĐC-HCHQ)
• Bộ Khoa học và Công nghệ — Về ghi nhãn hàng hóa theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP (hỏi đáp)
• Bộ Khoa học và Công nghệ — Ghi nhãn sản phẩm theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP (hỏi đáp)