Bỏ qua điều hướng

Dự án sửa 4 luật cho người tiêu dùng chọn đồng ý dữ liệu theo từng mục đích

Sáng 28/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường dự án luật sửa đổi Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Dự thảo yêu cầu doanh nghiệp để người tiêu dùng đồng ý hoặc từ chối việc dùng dữ liệu cá nhân theo từng mục đích riêng biệt.

  • 30 tháng 10, 2026
  • Ban Biên tập ACT
  • 6 phút đọc

Sáng 28/10, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng giải trình các vấn đề đại biểu nêu.

Theo tờ trình Bộ trưởng trình bày chiều 20/10, Chính phủ đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phân cấp, phân quyền 10 nội dung.

Riêng với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, dự thảo phân cấp 4 nội dung và hoàn thiện một nội dung để thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đồng ý dùng dữ liệu theo từng mục đích

Dự thảo sửa khoản 2 Điều 17 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Theo Bộ Công Thương, doanh nghiệp phải có phương thức để người tiêu dùng chủ động đồng ý hoặc từ chối việc sử dụng dữ liệu cá nhân theo từng mục đích riêng biệt, không ép buộc chấp thuận gộp.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn TP Hồ Chí Minh) đề nghị quy định rõ quyền từ chối, rút lại sự đồng ý một cách thuận tiện. Theo đại biểu, giao diện không được thiết kế gây khó cho việc từ chối, và người không đồng ý cung cấp thông tin không cần thiết cho giao dịch vẫn giữ quyền tiếp cận hàng hóa, dịch vụ.

Đại biểu này cũng đề nghị quy định trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc chứng minh sự đồng ý hợp lệ của người tiêu dùng.

Với hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung, thẩm quyền ban hành danh mục phải đăng ký được đề xuất chuyển từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Công Thương. Đại biểu Nguyễn Vũ Trung đề nghị công khai căn cứ ban hành danh mục và có thời hạn chuyển tiếp phù hợp.

Đầu mối hỗ trợ thương lượng theo phạm vi vụ việc

Các quy định sửa đổi tại Điều 56, Điều 57 và Điều 77 phân định trách nhiệm hỗ trợ thương lượng giữa người tiêu dùng và bên bán. Vụ việc trong phạm vi một xã do Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết; vụ việc liên quan nhiều xã do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; vụ việc trong phạm vi nhiều tỉnh thuộc trách nhiệm của các bộ quản lý theo phân công.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết Bộ Công Thương đang phát triển tổng đài và các nền tảng số để tiếp nhận yêu cầu, hạn chế việc người dân phải đi lại.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung và đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn TP Huế) đề nghị gắn trách nhiệm với điều kiện thực thi. Theo hai đại biểu, địa phương cần được bảo đảm nhân lực, nghiệp vụ, kinh phí, hạ tầng và có cơ chế chuyển vụ việc phức tạp, liên tỉnh hoặc vượt thẩm quyền lên cơ quan có thẩm quyền.

Trách nhiệm của sàn thương mại điện tử

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng người mua trực tuyến vẫn gặp khó khăn khi nhận hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc hàng không đúng quảng cáo. Đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của sàn giao dịch thương mại điện tử trong kiểm tra, giám sát hàng hóa kinh doanh trên sàn và trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Vĩnh Long) nêu trường hợp một chương trình khuyến mại trên sàn có nhiều bên cùng tài trợ: người bán giảm giá, sàn cấp mã ưu đãi, ngân hàng hoàn lại một phần tiền. Đại biểu đề nghị thống nhất cách tính ưu đãi người mua thực nhận và công khai giá làm căn cứ giảm giá.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn cũng đề nghị giao Chính phủ quy định cơ chế phối hợp giữa Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, lực lượng Quản lý thị trường và cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi xử lý vi phạm trên môi trường số.

Về cạnh tranh trên nền tảng số, dự thảo quy định doanh nghiệp có thị phần từ 10% trở lên và có sức mạnh thị trường đáng kể vẫn có thể được xác định là có vị trí thống lĩnh. Dự thảo cũng làm rõ hành vi thiết kế giao diện số gây nhầm lẫn.

Tỉnh cấp và xác minh giấy chứng nhận xuất xứ

Với Luật Quản lý ngoại thương, Bộ Công Thương tiếp tục quản lý thống nhất và vận hành hệ thống chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) điện tử tập trung. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trực tiếp cấp, kiểm tra, xác minh C/O, đi đôi với hướng dẫn, hậu kiểm của Trung ương.

Đại biểu Phạm Văn Hòa đồng tình với việc phân cấp nhưng đề nghị có cơ chế kiểm tra, giám sát và hậu kiểm chặt chẽ để phòng ngừa việc cấp giấy chứng nhận không đúng xuất xứ thực tế.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị giao Bộ Công Thương làm đầu mối trao đổi thông tin, yêu cầu xác minh xuất xứ với nước ngoài, trừ trường hợp điều ước quốc tế quy định khác. Các cơ quan chia sẻ kết quả xác minh và không yêu cầu doanh nghiệp nộp lại thông tin còn giá trị đã có trong hệ thống.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, Chính phủ sẽ phối hợp với Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các cơ quan của Quốc hội tiếp thu ý kiến đại biểu, hoàn thiện dự thảo để trình Quốc hội xem xét, quyết định. Tờ trình ngày 20/10 đề nghị Quốc hội thông qua dự án luật tại kỳ họp này.

Nguồn tham khảo

Ảnh: baochinhphu.vn — nguồn: https://baochinhphu.vn/sua-4-luat-cong-thuong-giam-thu-tuc-tang-trach-nhiem-bao-ve-nguoi-tieu-dung-102261028152059122.htm