Hà Nội siết chặt kiểm soát hàng giả trên môi trường số

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ tập trung rà soát, phát hiện và xử lý các đường dây, ổ nhóm, kho hàng cũng như các điểm kinh doanh hàng giả, hàng lậu trên toàn địa bàn. Song song đó, thành phố sẽ siết chặt kiểm tra các hoạt động lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và hình thức livestream để quảng cáo, kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vốn đang là kênh tiêu thụ phổ biến của hàng giả hiện nay.

Lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội phối hợp các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng nhái và sở hữu trí tuệ. Ảnh: M.H.

Một trong những yêu cầu trọng tâm được đặt ra là giám sát chặt chẽ hoạt động livestream bán hàng giả trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt chú trọng những tài khoản có kho hàng đặt trên địa bàn thành phố. Các nền tảng lớn như TikTok, Facebook, Shopee cũng nằm trong diện theo dõi thường xuyên trong quá trình kiểm tra hoạt động kinh doanh trực tuyến.

Thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2026 sẽ nâng cao đáng kể chất lượng phát hiện, tiếp nhận, xác minh và xử lý các vụ việc vi phạm, đặc biệt là những vụ có quy mô lớn, tính chất nghiêm trọng, liên ngành hoặc phát sinh trên môi trường số. Hà Nội phấn đấu 100% thông tin, hồ sơ thuộc phạm vi trách nhiệm được tiếp nhận, phân loại và xử lý hoặc chuyển đúng thẩm quyền, đúng thời hạn quy định; đồng thời tăng ít nhất 20% số vụ việc phát hiện, bắt giữ và xử lý vi phạm về sở hữu trí tuệ so với năm 2025.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Sở Công Thương Hà Nội được giao chủ trì các đợt kiểm tra tại trung tâm thương mại, chợ đầu mối, các tuyến phố trọng điểm và kho hàng thương mại điện tử. Cơ quan này cũng sẽ tổ chức tổng kiểm tra các tổng kho, bưu cục chuyển phát nhanh, đồng thời thường xuyên giám sát các hoạt động livestream có dấu hiệu kinh doanh hàng giả.

Trong quý III và IV năm 2026, với vai trò là thành viên Ban Chỉ đạo 389 thành phố, Sở Công Thương Hà Nội dự kiến sẽ tổ chức ít nhất 5 đợt cao điểm chuyên đề nhằm đấu tranh với hàng giả và các hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Về phía lực lượng Công an thành phố, nhiệm vụ trọng tâm là tập trung điều tra các vụ việc có dấu hiệu tội phạm, trong đó đặc biệt chú trọng triệt phá các cơ sở sản xuất hàng giả quy mô lớn cùng các website, tài khoản mạng xã hội có hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp.

Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội được giao thiết lập đường dây nóng, tiếp nhận thông tin phản ánh thông qua nền tảng iHanoi, đồng thời bố trí nhân sự trực xử lý các vụ việc khẩn cấp ngoài giờ hành chính. Theo quy trình đặt ra, mọi thông tin tiếp nhận sẽ được phân loại và chuyển xử lý trong vòng 24 giờ làm việc; đối với các yêu cầu hỗ trợ chuyên môn, thời gian phản hồi không quá 5 ngày làm việc, còn những vụ việc phức tạp sẽ được xử lý trong thời hạn không quá 10 ngày.

 Lực lượng chức năng Hà Nội xử lý cơ sở kinh doanh gần 18.000 thiết bị định vị nghi giả mạo nhãn hiệu Apple trong tháng 6/2026. Ảnh: Cục QL&PTTTTN.

Song song với công tác kiểm tra, xử lý, thành phố cũng chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao khả năng nhận diện hàng thật, hàng giả trong cộng đồng. Sở Khoa học và Công nghệ dự kiến sẽ đăng tải ít nhất 10 bài viết chuyên đề trên các phương tiện thông tin đại chúng, cung cấp kiến thức về sở hữu trí tuệ và cách nhận biết hàng hóa vi phạm cho người dân.

Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực I sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát hàng hóa qua Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và các cảng cạn ICD. Trong trường hợp phát hiện hàng hóa có căn cứ rõ ràng là giả mạo về sở hữu trí tuệ, lực lượng Hải quan sẽ chủ động tạm dừng thủ tục thông quan theo đúng quy định pháp luật.

Tại cấp cơ sở, chính quyền các xã, phường được yêu cầu chỉ đạo lực lượng chức năng địa phương rà soát, kiểm tra và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi kinh doanh hàng giả, cả trên địa bàn thực tế lẫn không gian mạng. Đáng chú ý, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng được giao nghiên cứu lồng ghép nội dung chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ vào các chương trình ngoại khóa và giáo dục công dân cho học sinh, hướng tới xây dựng ý thức tôn trọng bản quyền, thương hiệu ngay từ ghế nhà trường.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, từ kiểm tra thị trường truyền thống, giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh trực tuyến, đến cơ chế tiếp nhận thông tin nhanh chóng và công tác tuyên truyền sâu rộng, Kế hoạch 310/KH-UBND được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến rõ rệt trong công tác phòng, chống hàng giả, hàng lậu và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn Thủ đô.

Qua đó, Hà Nội hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp, đồng thời xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và bền vững trên cả thị trường truyền thống lẫn môi trường số.