Quản lý thị trường xử lý 105 vụ vi phạm về phân bón trong 10 tháng

Lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 105 vụ vi phạm liên quan đến phân bón trong 10 tháng đầu năm, xử phạt vi phạm hành chính hơn 3,63 tỷ đồng, theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương).

Cũng trong thời gian này, lực lượng quản lý thị trường đã chuyển 4 vụ sang cơ quan điều tra. Số liệu được ông Tạ Quang Hậu, kiểm soát viên chính thị trường của Cục, nêu tại hội thảo "Phân bón giả - Nhận diện, ngăn chặn và xử lý" do Hiệp hội Phân bón Việt Nam tổ chức sáng 16/10 tại Hà Nội.

Ông Nguyễn Trí Ngọc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam, cho biết phân bón giả, kém chất lượng có thể khiến cây trồng sinh trưởng kém, giảm năng suất, chất lượng nông sản, thậm chí gây thiệt hại cả vụ mùa, theo Báo Nhân Dân.

Giảm hàm lượng dinh dưỡng, dùng bao bì của thương hiệu uy tín

Theo ông Tạ Quang Hậu, trong khâu sản xuất, một số đối tượng cố tình giảm hàm lượng đạm, lân, kali so với tiêu chuẩn công bố, thay bằng phụ gia, nguyên liệu giá rẻ có hình thức tương tự. Một số trường hợp sử dụng bao bì của các thương hiệu uy tín hoặc giả mạo xuất xứ nước ngoài.

Trong lưu thông, phân bón giả được phân phối qua nhiều tầng đại lý, chia nhỏ lô hàng, thay đổi chứng từ, địa điểm sản xuất và kho chứa để tránh sự kiểm tra, theo Báo Công Thương.

Các nhóm đối tượng còn tổ chức chương trình "hội thảo chuyển giao kỹ thuật", tri ân nông dân tại các thôn, xã, "sau đó gom đơn bán phân bón giả trực tiếp rồi rút đi nhanh chóng, khiến việc hậu kiểm vô cùng phức tạp", ông Tạ Quang Hậu cho biết, theo báo Dân Việt.

Ông Vương Trường Nam, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, cho biết trong khâu phân phối, các đối tượng lợi dụng chính sách ký gửi, chiết khấu cao để thu hút đại lý, mạo danh nhân viên tiếp thị bán hàng trực tiếp. Việc sử dụng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử để tiếp cận khách hàng cũng gây khó khăn cho công tác kiểm tra, theo Báo Nhân Dân.

Các vụ việc được nêu tại hội thảo

Theo TS. Nguyễn Xuân Sinh, Trưởng Ban kiểm tra Hiệp hội Phân bón Việt Nam, tháng 2/2026, lực lượng chức năng tại TP Cần Thơ triệt phá một nhóm sản xuất, buôn bán phân bón giả, thu giữ 4.598 kg phân bón dạng rắn và 1.335 lít phân bón dạng lỏng.

Tháng 7/2026, tại Bắc Ninh, cơ quan chức năng phát hiện vụ sản xuất, buôn bán phân bón giả, thu giữ 65 tấn phân bón có tổng giá trị trên 1 tỷ đồng.

Vụ việc tại Đắk Lắk được công bố trong tháng 10 có quy mô lớn nhất trong các vụ được nêu. Theo thông tin điều tra bước đầu được Hiệp hội tổng hợp, đường dây này đã đưa ra thị trường hơn 24.200 tấn phân bón mang nhãn xuất xứ Bỉ, tổng giá trị trên 159 tỷ đồng.

Lực lượng chức năng thu giữ gần 627 tấn phân bón giả cùng hơn 957 tấn nguyên liệu, phân bón phục vụ pha trộn, đóng gói, theo Báo Công Thương.

Lấy mẫu, kiểm nghiệm mất từ hai tuần đến một tháng

TS. Trương Hợp Tác, chuyên gia phân bón và cây trồng, cho biết Việt Nam hiện có hơn 25.000 mã phân bón được cấp phép lưu hành. Theo ông, một số đối tượng thay đổi tên gọi hoặc điều chỉnh một tỷ lệ nhỏ thành phần vi lượng để đăng ký mã sản phẩm mới, khiến việc kiểm soát chất lượng gặp khó khăn.

"Quy trình lấy mẫu, gửi phòng kiểm nghiệm và chờ kết quả thường mất từ 15 đến 30 ngày", ông Trương Hợp Tác nói, theo báo Dân Việt. Theo ông, khoảng thời gian này có thể bị lợi dụng để tẩu tán hàng vi phạm.

TS. Nguyễn Xuân Sinh cho rằng người nông dân khó xác định hàm lượng dinh dưỡng, chỉ tiêu kỹ thuật bằng cảm quan thông thường. Nhiều dấu hiệu vi phạm chỉ bộc lộ sau khi sản phẩm được sử dụng, trong khi việc xác định chất lượng cần lấy mẫu, kiểm nghiệm và đánh giá chuyên môn.

Kiến nghị bổ sung chế tài và hậu kiểm

Ông Tạ Quang Hậu đề xuất bổ sung quy định về thẩm quyền và chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phân bón, hoàn thiện quy định về kiểm tra chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường và quy trình lấy mẫu thử nghiệm.

Ông Nguyễn Văn Luyện, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, đề nghị nghiên cứu nâng mức xử phạt đối với hành vi sản xuất, kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng. Ông cũng đề nghị tăng cường hậu kiểm đột xuất tại các cơ sở có dấu hiệu vi phạm và siết quản lý kinh doanh phân bón trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội.

Đại diện Ban Chỉ đạo 389 quốc gia kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các bộ, ngành rà soát, hoàn thiện văn bản pháp luật về chống hàng giả trong lĩnh vực phân bón, đồng thời xây dựng cơ chế cảnh báo nhanh tới các địa phương khi phát hiện phân bón giả hoặc không bảo đảm chất lượng.

Bài viết tổng hợp ý kiến tại hội thảo ngày 16/10/2026 theo các báo đã dẫn. Các vụ việc được nêu theo thông tin do cơ quan chức năng và Hiệp hội Phân bón Việt Nam công bố; bài không nêu tên tổ chức, cá nhân liên quan.

Nguồn tham khảo

• Báo Nhân Dân (nhandan.vn) — Siết quản lý, ngăn chặn phân bón giả
• Báo Công Thương (congthuong.vn) — Làm sạch thị trường phân bón, bảo vệ quyền lợi người nông dân: Cần sự phối hợp đồng bộ
• Báo Dân Việt (danviet.vn) — Nhiều đối tượng tổ chức hội thảo tri ân, bán phân bón giả cho nông dân, thu tiền rồi rút đi nhanh chóng
• Tạp chí Công Thương (tapchicongthuong.vn) — Phân bón giả len lỏi thị trường: Cần cơ chế phối hợp đủ mạnh để ngăn chặn từ gốc
• Báo Tin tức và Dân tộc - TTXVN (baotintuc.vn) — Tăng chế tài, siết hậu kiểm để ngăn chặn phân bón giả

Ảnh: Tạp chí Công Thương (Phương Thuý) — nguồn: https://tapchicongthuong.vn/phan-bon-gia-len-loi-thi-truong--can-co-che-phoi-hop-du-manh-de-ngan-chan-tu-goc-558447.htm