Cục Công nghiệp đề xuất hậu kiểm theo rủi ro khi kinh doanh rượu bỏ điều kiện từ 1/3/2027

Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) phối hợp với Báo Công Thương tổ chức tọa đàm "An toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh bia, rượu và nước giải khát: Trách nhiệm doanh nghiệp - Niềm tin người tiêu dùng" sáng 4/11/2026 tại Hà Nội, theo Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương.

Tại tọa đàm, bà Nguyễn Hương Giang, Phòng Công nghiệp tiêu dùng thực phẩm, Cục Công nghiệp, cho biết Luật số 24/2026/QH16 đưa kinh doanh rượu ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ ngày 1/3/2027.

Trước đó, Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ quy định không thực hiện thủ tục cấp giấy phép sản xuất rượu công nghiệp, sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, phân phối, bán buôn và bán lẻ rượu. Nghị quyết này có hiệu lực đến hết ngày 28/2/2027.

Bốn vấn đề khi điều kiện tiền kiểm được nới

Theo bà Giang, khi điều kiện tiền kiểm được nới, cơ sở nhỏ lẻ nằm ngoài tầm theo dõi, nguyên liệu không rõ nguồn gốc, rượu nhập lậu và rượu nhái nhãn hiệu có thể gia tăng nếu hậu kiểm không theo kịp. Bà đánh giá đây có thể là nguy cơ cao.

Vấn đề thứ hai là hậu kiểm cần năng lực lấy mẫu, thử nghiệm và nhân lực ở cấp tỉnh, cấp xã.

Vấn đề thứ ba liên quan đến bán rượu trên mạng. Từ ngày 1/3/2027, rượu không còn là ngành có điều kiện nên cơ chế của Luật Thương mại điện tử không còn tự động áp dụng, trong khi Điều 16 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia (Luật số 44/2019/QH14) vẫn bắt buộc. Bà Giang cho rằng cần hướng dẫn thống nhất để các sàn kiểm soát người bán.

Vấn đề thứ tư là dữ liệu về cơ sở, sản phẩm, thuế, hải quan, y tế còn phân tán.

Để đồng bộ với các thay đổi trên, Bộ Công Thương đề xuất bãi bỏ quy định về điều kiện kinh doanh, kê khai tương ứng trong Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia. Bộ đề xuất giữ quy định cấm bán rượu, bia bằng máy bán hàng tự động và yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm kể cả khi bán trực tuyến.

Năm nhóm giải pháp của Cục Công nghiệp

Đại diện Cục Công nghiệp đề xuất năm nhóm giải pháp gồm rà soát đồng bộ quy định pháp luật; tăng cường hậu kiểm dựa trên rủi ro; phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc và dữ liệu; kiểm soát nguồn nguyên liệu, chuỗi bán hàng; đẩy mạnh truyền thông, hỗ trợ tuân thủ đi đôi với xử lý nghiêm vi phạm, theo Vietnam+.

Ở nhóm truy xuất và dữ liệu, Cục Công nghiệp đề nghị triển khai Thông tư 63/2026, liên thông dữ liệu với thuế, hải quan, quản lý thị trường, y tế và từng bước áp dụng mã QR.

Với chuỗi bán hàng, giải pháp gồm quy định thông tin tối thiểu của người bán rượu trực tiếp và trực tuyến, kiểm tra, lấy mẫu hàng bán qua mạng. Sàn thương mại điện tử được đề nghị xác minh người bán và gỡ sản phẩm vi phạm.

Ở địa phương, bà Giang đề nghị kiểm tra theo nguy cơ: nhóm có nguy cơ cao hơn sẽ được hậu kiểm mạnh hơn, tránh trùng lặp. Doanh nghiệp được đề nghị tự công bố, kiểm soát nguyên liệu, truy xuất và thu hồi sản phẩm không bảo đảm.

"Mục tiêu chung hướng tới là xây dựng một hệ thống quản lý vừa thông thoáng, vừa nghiêm minh", bà Nguyễn Hương Giang nói.

Hai thông tư mới về đồ uống có cồn và dữ liệu thực phẩm

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm Văn Quân cho biết trong năm 2026, Bộ Công Thương đã ban hành hai thông tư liên quan đến ngành đồ uống.

Thông tư số 39/2026/TT-BCT ban hành QCVN 30:2026/BCT về đồ uống có cồn, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, doanh nghiệp có thời gian chuyển tiếp 12 tháng.

Thông tư số 63/2026/TT-BCT quy định về cơ sở dữ liệu thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Ông Quân đề nghị doanh nghiệp trao đủ thẩm quyền cho bộ phận bảo đảm và kiểm soát chất lượng (QA/QC), bao gồm quyền yêu cầu tạm dừng sản xuất, ngăn chặn việc đưa sản phẩm không đạt yêu cầu ra thị trường hoặc đề xuất thu hồi sản phẩm có lỗi.

Bộ Công Thương đang hoàn thiện Nghị định sửa đổi Nghị định số 77/2016/NĐ-CP và Nghị định số 17/2020/NĐ-CP quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh, theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính.

Số liệu kiểm tra cơ sở rượu, bia

Ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương, dẫn Báo cáo số 1991/BC-BYT của Bộ Y tế cho biết năm 2025, cơ quan chức năng tại 29/34 tỉnh, thành phố đã kiểm tra 4.105 cơ sở sản xuất rượu, bia.

Trong số cơ sở được kiểm tra, 90,45% đủ điều kiện. Lực lượng quản lý thị trường xử lý 210 vụ vi phạm liên quan đến rượu, bia, tổng tiền phạt hành chính hơn 3 tỷ đồng.

Trên môi trường thương mại điện tử, các sàn đã gỡ bỏ gần 4.255 sản phẩm và 1.902 gian hàng vi phạm, theo số liệu nêu tại tọa đàm.

Khuyến nghị cho người tiêu dùng

Ông Nguyễn Văn Chương, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam, cho biết nguy cơ đáng lo ngại chủ yếu đến từ sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc, đặc biệt là rượu pha chế bằng cồn công nghiệp hoặc methanol.

Tiến sĩ Trần Thị Dung, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, khuyến nghị người tiêu dùng chọn sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, bao bì nguyên vẹn, kiểm tra thành phần, thông tin nhà sản xuất và tránh mua hàng trôi nổi.

Nguồn tham khảo

• Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương — Từ nhà máy đến bàn ăn: Nâng cao trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm ngành đồ uống
• Báo Công Thương — Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm với bia, rượu và nước giải khát
• Vietnam+ (VietnamPlus) — Siết an toàn thực phẩm, củng cố niềm tin vào thị trường đồ uống
• Báo Công Thương — Tăng cường truyền thông, giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm đồ uống an toàn

Ảnh: moit.gov.vn (Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương) — nguồn: https://moit.gov.vn/tin-tuc/tu-nha-may-den-ban-an-nang-cao-trach-nhiem-bao-dam-an-toan-thuc-pham-nganh-do-uong.html