Lô rừng trồng dưới 4 ha xuất gỗ sang EU chỉ cần khai một tọa độ GPS

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã ban hành Quyết định số 29/QĐ-LNKL hướng dẫn ngành gỗ Việt Nam tuân thủ Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), theo VnEconomy. Hướng dẫn phân biệt yêu cầu về tọa độ theo diện tích lô rừng và nêu trách nhiệm của từng khâu từ chủ rừng đến doanh nghiệp xuất khẩu.

EUDR áp dụng cho cà phê, cao su, gỗ, dầu cọ, ca cao, đậu nành và gia súc nhập khẩu vào thị trường EU. Theo lộ trình, quy định áp dụng từ ngày 30/12/2026 đối với doanh nghiệp lớn và vừa nhập khẩu vào EU, từ ngày 30/6/2027 đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.

Tọa độ theo diện tích lô rừng

Điều 2 của EUDR định nghĩa vị trí địa lý của một thửa đất bằng kinh độ và vĩ độ của ít nhất một điểm, dùng ít nhất 6 chữ số thập phân. Thửa sản xuất có diện tích trên 4 ha phải cung cấp tọa độ các điểm thuộc đường đa giác mô tả ranh giới thực tế, theo Bộ Công Thương.

Quyết định số 29/QĐ-LNKL quy định lô hàng sản xuất, khai thác trên diện tích dưới 4 ha chỉ cần cung cấp một tọa độ GPS, ưu tiên vị trí gần trung tâm lô. Lô khai thác từ 4 ha trở lên phải có tọa độ các điểm góc tạo thành đa giác thể hiện đầy đủ ranh giới lô đất.

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm khuyến nghị thu thập tọa độ đa giác cả với lô nhỏ khi có điều kiện, nhưng đây không phải yêu cầu bắt buộc. Quy định về tọa độ áp dụng thống nhất cho gỗ rừng trồng, gỗ cao su khai thác lấy gỗ và các loại gỗ khác thuộc phạm vi EUDR. Hồ sơ gỗ cao su cần bổ sung năm trồng, năm khai thác và hồ sơ thanh lý vườn cây.

Mốc ngày 31/12/2020 và cách chứng minh

Sản phẩm gỗ đưa vào thị trường EU phải chứng minh không gây mất rừng hoặc suy thoái rừng sau ngày 31/12/2020. Việc xác minh được thực hiện qua ảnh vệ tinh viễn thám, đối chiếu hiện trạng rừng trước và sau mốc này.

Theo Bộ Công Thương, hộ gia đình hoặc đơn vị sản xuất có thể dùng ảnh vệ tinh để so sánh hình ảnh thửa đất qua các năm, hoặc dùng giấy tờ chứng minh mục đích sử dụng đất. Với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp trước ngày 31/12/2020, thông tin về lịch sử sử dụng đất ghi trong giấy là bằng chứng không có hoạt động phá rừng kể từ mốc quy định.

Trách nhiệm của từng khâu trong chuỗi

Chủ rừng là bên chịu trách nhiệm đầu nguồn: xác lập ranh giới và tọa độ của từng lô khai thác, chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp và cung cấp hồ sơ khai thác. Tổ chức, cá nhân khai thác gỗ xây dựng phương án khai thác gắn với tọa độ, đo đếm, kê khai khối lượng và bàn giao toàn bộ hồ sơ cho bên mua.

Xưởng xẻ và cơ sở sơ chế chỉ được tiếp nhận lô gỗ có hồ sơ nguồn gốc hợp lệ, quản lý nhập, xuất nguyên liệu theo từng lô và không pha trộn nguyên liệu có rủi ro. Doanh nghiệp, thương lái thu mua phải sàng lọc nhà cung cấp, chỉ mua gỗ có hồ sơ đầy đủ gắn với tọa độ lô khai thác.

Doanh nghiệp chế biến gỗ phải thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ để toàn bộ nguyên liệu truy ngược được về lô khai thác. Với gỗ nhập khẩu, doanh nghiệp thu thập thông tin tọa độ từ nước xuất xứ và quản lý riêng từng lô.

Nhà nhập khẩu EU nộp tuyên bố thẩm định

Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, nghĩa vụ nộp Tuyên bố thẩm định (Due Diligence Statement) thuộc về nhà nhập khẩu tại EU. Doanh nghiệp trong nước có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, dữ liệu để nhà nhập khẩu có cơ sở kết luận.

Doanh nghiệp xuất khẩu là bên tổng hợp và chuyển giao toàn bộ hồ sơ cho nhà nhập khẩu EU. Doanh nghiệp vẫn phải đánh giá rủi ro nội bộ và lưu trữ hồ sơ tối thiểu 5 năm để phục vụ xác minh khi cần.

Việt Nam được Ủy ban châu Âu xếp vào nhóm quốc gia rủi ro thấp trong danh sách công bố tháng 5/2025. Với nhóm này, cơ quan chức năng EU hậu kiểm khoảng 1% lô hàng hoặc doanh nghiệp xuất khẩu, theo VnEconomy.

Các chuyên gia được VnEconomy dẫn lưu ý sai số khi lấy tọa độ bằng Google Maps hoặc Google Earth. Nếu tọa độ lô rừng chồng lấn lên đất quy hoạch phòng hộ hoặc đất đang tranh chấp, lô hàng có thể bị từ chối nhập khẩu.

Ảnh đại diện của bài là ảnh minh hoạ do AI tạo.

Nguồn tham khảo

• VnEconomy — Quy định mới về tọa độ địa lý cho gỗ Việt Nam tuân thủ EUDR
• Cổng Thông tin điện tử Bộ Công Thương — Chủ động ứng phó với quy định của EU, ngành gỗ có nhiều cơ hội khai thác thị trường tiềm năng
• Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI — Hội thảo: Quy định về Chống mất rừng của EU (EUDR) - Những điều doanh nghiệp cần biết